Evliya Çelebi’nin gizemli haritası

Evliya Çelebi’nin Seyahat Notlarına Dayanan Ve Çelebi’nin Gözetiminde Yapıldığı Tarihi Belgelerle Kesinlik Kazanan Nil Haritası, 1453 İstanbul Kültür Ve Sanat Dergisi’nin 12. Sayısına Konu Oldu. Evliya Çelebi’nin Belgesel İzi Sayılabilecek Harita, Bu Gün Vatikan Kütüphanesi Arşivlerinde Bulunuyor Ve Çelebi’ye Ait Seyahatname’den Sonra En Önemli Belge Olarak Kabul Ediliyor.

Daha Önce Hiçbir Yerde Yayınlanmayan Bilgi Ve Belgeleri Gün Yüzüne Çıkaran Dosya, ‘Evliya Çelebi’nin Belgesel İzleri’ Başlığıyla Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Nuran Tezcan Tarafından Kaleme Alındı.

Nil Haritası’nın Kahire’den Vatikan’a Yolculuğu:

Evliya Çelebi 1672-73’te Nil Yolculuğuna Çıkar. Amacı Nil’in Kaynağını Görmektir. Nil’in Kuzey Kolları Üzerinde Kahire’den İskenderiye Ve Reşid’e Daha Sonra Dimyat’a Gider. Tekrar Kahire’den Yola Çıkarak Nil’in Kaynağı Olan Cebel-İ Kamer’e Doğru Güney Yönünde Nil’in Sahillerini Gezer. Sudan Ortalarına Kadar İnen Evliya, Nil’e 32 Konak Yaklaştığını, Fakat Vahşi Doğa Ve Barbar Kavimler Yüzünden Daha İleriye Gidemediğini İfade Eder.

Evliya Çelebi Yolculuğunda Harita İle Seyahat İlişkisinin Önemini Kavramıştır. Daha Önce Coğrafyacıların Sudan Tarafına Sıcaktan Ulaşamadığını, Bu Bölgenin Bilinmediğini, Dolayısıyla Kendisinin Üstadı Nakkaş Hükmizade Alî Beg’den Öğrendiği Üzere Seyahati Esnasında Resmetmiş Olduğu Kaleleri, Şehirleri, Nehir, Dağ Ve Gölleri, Nil Ve Fûncistan Seyahatini Tamamlandıktan Sonra, Papamunta –Resimli İlk Dünya Haritası Mappamundi– Gibi Haritada Göstermek Amacındadır. Ve Bunun Mevcut Coğrafya Eserlerine Ve Haritalarına Bir Ek Olacağını Da Bildirir.

Bugün Vatikan’da Biblioteca Apostolica’da Evliya Çelebi’nin Seyahat Notlarına Dayanan Nil Haritası, Onun Seyahatinin Sonunda Bu Projeyi Gerçekleştirmiş Olduğunu Gösteriyor.

Haritadaki tüm bilgiler seyahatname’nin 10. Cildinde

18. Yüzyılda Seyahatname’nin İstanbul’a Gönderildiği Yıllarda Kahire’den Vati-Kan’a Gelen Bu Harita, Kaba Bez Üzerine Çizilmiş. Uzunluğu 543 Cm Olan Haritanın Yukarısında Nil’in Kaynağı, Aşağısında Nil Deltası Bulunuyor. Yani Güney Yukarıda, Kuzey Aşağıda Yer Alıyor.

Eni, Yukarıda 88, Aşağıda 45 Cm Olan Harita Üzerinde Nil, Kaynağı Olarak Kabul Edilen Cebel-İ Kamer Dağından Çıkar, Kızıldeniz İle Libya Çölü Arasına Sıkıştırılmış Biçimde Uzanır, Kahire’de İki Kola Ayrılıp Akdeniz’e Ulaşır.

Eski Coğrafya Kaynaklarına Göre Nil’in Kaynağı Cebel İ Kamer Dağıdır, Haritanın Bu Anlayışa Göre Çizilmiş Olduğu Görülür. Üzerinde 500’e Yakın Şehir, Kale, Dağ, Vadi, Göl, Kavimler, Vahşi Hayvanlar, Altın Yatakları, Ticaret Malları Vb. Üzerine Bilgileri Yer Alır. Evliya’nın Seyahatname’nin 10. Cildinde Geçtiği Yerleşim Yerleri Hakkında Verdiği Bilgiler Bu Haritada Rahatlıkla İzlenmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir